Volledig scherm
De Zwolse huisarts Marco Blanker © Sietse de Boer

Bekkenbodemklachten bij mannen? Zwolse huisarts Marco Blanker onderzoekt het

Bekkenbodemproblemen, die doen zich toch alleen bij vrouwen voor? Een misvatting, denkt de Zwolse huisarts Marco Blanker. (Te) vaak wordt bij mannen de prostaat of de blaas als enige boosdoener aangewezen bij plasproblemen of impotentie. Hij leidt het eerste grootschalige onderzoek naar bekkenbodemproblematiek bij mánnen. 

De Zwolse huisarts kwam recent al verschillende keren in het nieuws. Twee keer stond hij zwemmer Maarten van der Weijden bij toen die de Elfstedentocht zwom. En hij wierp zich op als kruisvaarder in de strijd tegen de onnodige bureaucratie in de zorg, ook bekend als de paarsekrokodillenactie. Daarnaast is hij ook nog twee dagen per week onderzoeker bij het UMCG in Groningen in de huisartsengeneeskunde en ouderengeneeskunde. 

Mondjesmaat

Een van de onderzoeksgebieden is buik- en bekkenbodemproblematiek. Talloze onderzoeken waren er al over wat dat voor vrouwen betekent, maar niet bij de andere helft van de bevolking. ,,We hebben één heel kleine buitenlandse studie kunnen vinden, verder niets’’, zegt Blanker. ,,Heel mondjesmaat begint de aandacht te komen. De afgelopen decennia werd altijd naar de prostaat en de blaas gekeken bij klachten, en die spelen ook zeker een rol, maar zijn niet altijd dé boosdoener."

Voor het onderzoek zoomt het zeven man sterke team in op Coevorden en Dalen. Daar zijn ruim 14.000 brieven de deur uitgegaan om alle mannen vanaf 16 jaar te vragen om een vragenlijst in te vullen. Bijvoorbeeld over urineverlies, erectieproblemen, pijn bij het vrijen, constipatie. Ook daarvan kan de oorzaak bij de bekkenbodem liggen. ,,We hadden het onderzoek in Zwolle kunnen doen, maar we zijn in Coevorden uitgekomen omdat het een overzichtelijk gebied is en alle huisartsen wilden meewerken. Alle uitnodigingen zijn via de huisartsen verstuurd.’’

Diagnose

De onderzoekers kijken in Coevorden ook naar een combinatie van klachten, in plaats van los van elkaar. ,,Ook daarover is nog maar weinig bekend, vooral bij mannen. Het helpt huisartsen straks bij het stellen van een diagnose. Heeft het zin om bij iemand met plasklachten ook te vragen naar eventuele erectieproblemen? Of staan die twee afzonderlijk van elkaar?’’ Het onderzoek, dat komend voorjaar klaar is, moet daarop antwoord geven.

De meeste mensen die aan het onderzoek meedoen, wordt alleen gevraagd een uitgebreide vragenlijst in te vullen. Na één of twee jaar wordt die herhaald. Vierhonderd van de ondervraagden krijgen eveneens het verzoek mee te doen aan een inwendig onderzoek, via een zogenoemde probe die in de anus wordt ingebracht. Dat apparaatje meet zeer nauwkeurig de spierspanning in de bekkenbodem.

,,Zo’n onderzoek is niet pijnlijk, enkel wat ongemakkelijk. De meeste mensen die meedoen hebben er geen problemen mee als het nog een keer zou moeten.’’ Deze groep wordt willekeurig gekozen. Net als de mensen die nog eens extra worden ondervraagd middels afzonderlijke interviews.

Voeten in de klei

Hoe combineert Blanker zo’n groot onderzoek met zijn huisartsenpraktijk in Zwolle? ,,Ik doe het niet in m’n eentje, er is een onderzoeksgroep met een post-doc die het onderzoek leidt, en een groep studenten verleent hand- en spandiensten.” Hij vindt het fijn om zijn werk in de praktijk te combineren met onderzoek. ,,Dat ik óók met de voeten in de klei staat maakt mijn positie als onderzoeker sterker. En als huisarts weet ik weer wat nodig is aan wetenschappelijk onderzoek. Ja, het is best veel samen maar ik hou van veel dingen tegelijk doen.’’

Bekkenbodem: matje van spieren

De bekkenbodem is het gebied tussen de navel en het kruis. Een matje van spieren zorgt ervoor dat organen op de juiste plaats blijven zitten. Zijn die spieren niet sterk genoeg, dan kan de plasbuis niet goed genoeg dichtgedrukt worden. Train je die spieren met oefeningen, dan kunnen klachten sterk verminderen en zelfs helemaal verholpen worden. ,,Ik heb enkele mannen met urineverlies uit mijn praktijk doorverwezen naar de bekkenfysiotherapeut, die al na een paar sessies geen problemen meer hadden.’’

In samenwerking met indebuurt Zwolle