Volledig scherm
Baggerwerkzaamheden. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Grote waterschapsprojecten uitgesteld tot volgend jaar vanwege PFOS: 'Te weinig laboratoria'

Waterschappen stellen hun grotere grondwerkzaamheden uit tot volgend jaar, omdat het ministerie eist dat ieder schepje grond wordt onderzocht op het onverwoestbare stofje PFOS. Laboratoria kunnen de plotselinge vraag naar analyses niet aan en dat levert vertraging op. ,,Een bekend probleem’’, zegt de Unie van Waterschappen (UVW) erover.

Niet alleen grondbedrijven, maar ook overheden die grond willen verplaatsen moeten bewijzen dat er per kilo zand hooguit één microgram PFOS zit. Dat is één van de belangrijkste stoffen uit de PFAS-groep. Sinds begin juli moet ieder schepje zand dat verplaats wordt geanalyseerd zijn op PFAS. Er zijn echter nauwelijks laboratoria die dat kunnen. Grondverwerkers noemden tegenover De Stentor deze nieuwe regels daarom ‘een catastrofe’.  Vele bouwprojecten lopen forse vertraging op . De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) stelde verrast te zijn door de nieuwe regels. Intussen nemen afvalverwerkers zoals Attero Wilp geen grond meer aan van particulieren. 

Ook voor de waterschappen geldt het probleem van te weinig laboratoria, zo laat de UVW dinsdag weten. ,,Veel waterschappen hebben hierdoor hun grotere werkzaamheden uitgesteld tot volgend jaar. Er ligt echter geen oplossing voor de korte termijn voor de hand.’’ De meeste grote waterschapsprojecten waarvoor grond moet worden versleept lagen volgens de UVW de afgelopen maanden ook al stil, omdat er werd gewacht op nieuwe regelgeving voor de stoffen in de grond. 

Impasse grond beëindigen

De bedoeling van de nieuwe PFOS-maatregelen was juist om grondverzet weer mogelijk te maken, vertelt een woordvoerder van de UVW. ,,Toen de brief van het ministerie hierover in juli verscheen was er op de meeste plekken helemaal geen beleid, waardoor er geen grondverzet mogelijk was.’’

Regionale waterschappen Rijn en IJssel, Vechtstromen, Drents Overijsselse Delta en Zuiderzeeland inventariseren nu welke effecten de nieuwe regels hebben voor individuele projecten. Drents Overijsselse Delta heeft drie geplande projecten ‘on hold’ gezet totdat er meer duidelijk is over de nieuwe regels. Waterschap Zuiderzeeland is als enige optimistisch. ,,We verwachten dat de resultaten van onze grondanalyses op korte termijn geleverd kunnen worden, zodat we verder kunnen met onze waterprojecten.’’ 

De plotselinge hoge druk op laboratoria is volgens het waterschap geen groot probleem. ,,Dat verwachten we niet. We waren er vroeg bij. Weken geleden al. En we denken niet dat er bij ons PFOS of andere PFAS-stoffen in de grond zit.’’ Welk laboratorium de  grond van Zuiderzeeland analyseert is bij de woordvoerder niet bekend. ,,Ons ‘vaste’ laboratorium Aqualysis heeft dat uitbesteed, maar de resultaten worden snel aan ons overhandigd.’’

Provincies

Ook provincies wachten de effecten voor individuele projecten nog af. Het Interprovinciaal Overleg (IPO), waarin de provincies zijn verenigd, meldt dat het juist de bedoeling is van de nieuwe PFOS-regels om de impasse rond grondprojecten te beëindigen.  ,,De behoefte aan één landelijk beleid voor PFOS is groot bij provincies. Het voorkomt lokale of regionale verschillen in het omgaan met verontreinigingen. Zonder beleid blijven projecten voor woningbouw en infrastructuur stilstaan, hoe laag en ongevaarlijk de PFAS-gehalten ook zijn.’’

Wat het effect van de nieuwe regels momenteel is voor de projecten met grondverzet van provincies Overijssel en Gelderland is nog onduidelijk. ,,Ook wij inventariseren de gevolgen momenteel‘’, aldus een woordvoerder van Overijssel.

In samenwerking met indebuurt Zwolle