Exclusief

Het beste van De Stentor

In DS+ vind je een selectie van onze beste verhalen. Elke dag alles van De Stentor lezen? Neem dan een abonnement.

'Ik ben niet eenzaam, ik ben alleen. Dat is iets anders'

Zomerserie & VideoMensen die alleen zijn, vinden hier gezelschap. Gezelligheid. Of zelfs een nieuwe familie. En iedereen is welkom in de huiskamer van het Leger des Heils. ,,Menselijk contact is een levensbehoefte.”

Eenzaamheid is een groot, maatschappelijk, vaak onzichtbaar probleem. Het Leger des Heils doet er iets aan. Bijvoorbeeld door huiskamers voor de buurt te creëren onder de noemer Bij Bosshardt. Vier jaar geleden kwam er één in Zwolle.

Het gebouwtje is voorzien van een Leger des Heils-bord. Buiten, op het pleintje, keuvelen wat mensen. Rond een grote asbak roken twee vrouwen een sigaret. De deur staat open. Binnen zit een man met een handdoek om zijn nek en een hoofd vol scheerschuim. Stoïcijns wacht hij op Henk. Henk is echter in het kader van zijn dagbesteding nog niet klaar met toiletten schoonmaken. ,,De dweil dweilt”, roept een luidruchtige kaarter die een incompleet gebit bloot lacht.

Kaarttafel

,,De kaarttafel maakt altijd lawaai”, zegt Ria (58) aan één van de andere tafels. Naast haar zitten Joop (76), Joke (56) en Rosemay (77). De één kwam hier terecht op advies van een psychiater, een ander via de huisarts, een derde om eens te kijken wat er te doen viel en een vierde zocht gewoon een beetje gezelligheid. Joop, ondeugend tegen Ria: ,,Maar dat bleek vergeefs, gezelligheid is ver te zoeken.” Ria: ,,Ook jij kan te ver gaan, vriend.”

Levensbehoefte

Inge van der Kroef (27) is coördinator. Twee jaar geleden begon ze bij het Leger des Heils, direct na haar studie. ,,Er komen mensen van allerlei pluimage, vaak hebben ze weinig tot geen familie of vrienden. Voor velen is sociale omgeving vanzelfsprekend, helaas voor velen ook niet." Ze gaat actief op zoek naar eenzame mensen. ,,Door aan te bellen, meestal na een tip van SWZ of Travers waarmee wij samenwerken. Eenzame mensen komen niet uit zichzelf, die moet je opzoeken. Niet makkelijk, hun eerste neiging is om de deur snel dicht te doen.” Wat ze doet als de deur open gaat? ,,Vragen wie ze zijn en of ze nog familie en vrienden hebben. En of ze een keer willen langskomen als blijkt dat ze geen sociale omgeving hebben. Menselijk contact is een levensbehoefte, je kan ziek worden van eenzaamheid.”

Van bezoekers wordt wel iets verwacht. ,,Mensen moeten meedoen aan iets. Hetzij vrijwilligerswerk, het bijhouden van de moestuin of helpen in de keuken.” Het voelt als dankbaar werk. ,,Het mooiste is als mensen voelen: hé, ik kan nog dingen doen, werken, dromen. Daarmee inspireren ze elkaar. Ik zie hier mensen opbloeien. Dit is een sociale omgeving voor mensen die alleen zijn. Een nieuwe familie.”

Soms is het werk voor Van der Kroef confronterend. ,,Als het ziekenhuis belt omdat iemand mij heeft opgegeven als contactpersoon, omdat er niemand in zijn omgeving dichterbij stond. Of die rouw die zei: Ik ben blij dat ik hier ben, zo hoef ik niet meer bang te zijn dat ik niet word gevonden als ik doodga in mijn flat.”

Koffie

Terug naar de tafel van Ria, Joop, Joke en Rosemay. Laatstgenoemde is bang voor vooroordelen. ,,Mensen denken dat ik van hun belastingcenten koffie inschenk voor drugsgebruikers. Vind ik heel erg! Ik heb lang gewerkt, 25 jaar in de verpleging, maar ik ben met pensioen en doe daarom dit vrijwilligerswerk. En hier gebruiken mensen geen drugs!” Rosemay: ,,Er zijn hier vooral mensen die een beetje buiten de maatschappij zijn geraakt en eenzaam zijn.” Ria: ,,Ik ben niet eenzaam, ik ben alleen. Dat is iets anders. Ik houd bijvoorbeeld van visite, maar vind het prima als ze weer gaan. Eenzame mensen komen hier niet, mensen die niet eenzaam willen zijn, wel.”

Vernoeming

De naam van het project is afgeleid van Majoor Bosshardt. ,,Zij had altijd oog voor kwetsbare mensen”, zegt coördinator Inge van der Kroef. ,,Dit soort huiskamers staat in kwetsbare wijken, bedoeld als ontmoetingsplek voor iedereen die contact met andere mensen wil. En iedereen mag zijn wie hij of zij wil zijn.” Al is er natuurlijk sprake van een christelijke inslag. ,,Dat is onze identiteit, we lezen altijd een stukje uit de bijbel voor het eten. Maar als mensen daaraan niet willen meedoen, kunnen ze gewoon even weggaan. En er is ruimte voor andere religies.” 

Volledig scherm
Vrijwilligers van het Leger de Heils. VLNR Rosemay, Joke en Ria. © Frans Paalman

In samenwerking met indebuurt Zwolle