Volledig scherm
Sana Asfari won de gedichtenwedstrijd van het comité 4 mei en mag haar gedicht voorlezen tijdens de grote herdenking bij het Ter Pelkwijkpark. © Frans Paalman

'Mijn school is gebombardeerd'

,,Ik zal nooit vergeten wat ik in Syrië heb meegemaakt", zegt de zichtbaar geëmotioneerde Sana Asfari. Ze is twaalf jaar en is anderhalf jaar geleden gevlucht vanuit Syrië. 

Met haar moeder, broers en zusje heeft ze een maand rondgedwaald totdat ze in Nederland terecht kwam. Sinds december woont ze in Zwolle. Vandaag leest Sana haar eigen gedicht voor tijdens de dodenherdenking in het Zwolse Ter Pelkwijkpark.

Geen thuis

Het gedicht verwoordt haar verhaal. Over haar gevoelens en haar gedachten. ,,Soms fiets ik naar school en weet ik niet waar ik woon", legt ze uit. ,,Ik weet niet waar ik thuis hoor, waar ik naar toe moet of waar ik moet slapen. Daar gaat het over." In Syrië is ze gevlucht uit haar huis, eerst naar verschillende plekken in het door oorlog verscheurde land. ,,Naar dorpjes en steden. Maar eigenlijk is het nergens veilig daar." 

Het is moeilijk voor de 12-jarige om het te verwoorden, maar ze wil haar verhaal delen. ,,Mijn school is gebombardeerd. We moesten met alle kinderen vluchten naar de kelder", vertelt ze. Tijdens het interview bedekt Sana regelmatig haar hoofd in haar schoot om te huilen. Haar moeder tikt haar aanmoedigend aan om verder te praten. Ook zij huilt.

De eerste dag was ik bang

,,Ik denk dagelijks aan Syrië en aan wat er gebeurt", legt Sana haar gedachten bloot. Het gedicht bedenken was niet moeilijk. Het ging vanzelf. ,,Ik zei het en mijn juf Annette schreef de tekst op", geeft ze aan. Op de openbare basisschool de Octopus in Zwolle heeft ze het naar haar zin. In groep zeven bij juf Annette kan ze praten over de oorlog. Elke dag vertelt ze over wat ze heeft meegemaakt. ,,Ik vind het moeilijk om erover te praten, maar het is fijn dat ik het kwijt kan." Eerst was het wennen op de basisschool. ,,De eerste dag was ik bang. Alle kinderen spraken een andere taal." Ze blijft even stil. ,,Maar ik heb de taal snel geleerd. En nu voel ik mij thuis op school."

Juf Annette omschrijft Sana als een populair, lief en slim meisje. ,,De kinderen op school zijn dol op haar", vertelt Annette Riemersma. ,,Ik ben altijd weer stil als ik hoor wat Sana heeft meegemaakt. Het is onvoorstelbaar. Daarom is het ook zo mooi dat ze is gekozen om het gedicht voor te dragen." Vandaag staat Sana in het Ter Pelkwijkpark. Zenuwen? ,,Een beetje", zegt Sana. ,,Maar ik ben blij dat ik het mag voorlezen." Oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog worden vandaag herdacht. Ook daar weet Sana veel vanaf. Op school wordt er veel over gesproken. ,,Het is verdrietig. Ik hoop niet dat er oorlog komt in andere landen."

Vrijdag

Morgen wordt in Nederland de vrijheid gevierd. Nu heeft Sana vrijheid. ,,Het is fijn dat het niet uitmaakt of ik om vijf uur ’s avonds nog buiten loop en dat niemand mij terugstuurt als ik naar school fiets." Toch moet ze verder met wat ze in haar korte leven heeft meegemaakt. Hoort ze een vliegtuig, dan heeft ze diezelfde angst als ze voelde in Syrië. Haar oma zit nog in Syrië. Ook dat is moeilijk voor de 12-jarige. Als ze erover praat, barst ze weer in tranen uit. ,,Mijn oma. En mijn tante. Dat zijn mooie herinneringen aan Syrië."

Innerlijke kracht

Het Comité 4 mei schreef een gedichtenwedstrijd onder basisschoolleerlingen uit, en die van de 12-jarige Sana Asfari werd als beste bevonden. ,,De winst heeft niet per definitie te maken met dat ze is gevlucht vanuit Syrië, maar is vanwege het gedicht zelf en hoe Sana het brengt. Zelfs de Zwolse burgemeester was geraakt door haar gedicht", legt Mink de Vries van het Comité 4 mei uit. ,,Het gedicht is volledig van Sana. Ze heeft de oorlog in Syrië meegemaakt, dus het komt heel krachtig over. Er was geen discussie nodig: we wisten allemaal dat Sana de winnares was vanwege haar innerlijke kracht."

In samenwerking met indebuurt Zwolle