Volledig scherm
Actievoerende boeren bij het Zwolse provinciehuis afgelopen maandag. © Frans Paalman

Overijssel debatteert vanmiddag over intrekken stikstofregels

Waarom boog Overijssels gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher afgelopen maandag voor de boeren? Dat mag hij vanmiddag uitleggen aan Provinciale Staten, waar een interpellatiedebat ingelast. Boeren hebben zich al gemeld bij het provinciehuis.

Welk effect sorteert de knieval die gedeputeerden Peter Drenth (CDA, Gelderland) en Gert Harm Ten Bolscher (SGP, Overijssel) voor de boeren maakten? De bouwsector claimt al kind van de rekening te zijn. De stikstofruimte die boeren nu niet hoeven in te leveren, kan hen in de wielen rijden. ,,Dan staan de bouwers straks met hun shovels voor het provinciehuis, en wat doen we dan?’’, vraagt het Gelderse PvdA-Statenlid Karin Jeurink zich af. 

Wending

De ‘stikstofsoap’ nam afgelopen deze week weer een opmerkelijke wending. Nadat Friesland vrijdag al boog voor boze boeren, deden de provincies Gelderland, Overijssel en ook Drenthe dit maandagmiddag ten overstaan van boze boeren, die massaal met hun trekkers naar de provinciehuizen waren gekomen. Door de omstreden provinciale ‘beleidsregel’ die stikstofruimte uit vergunningen haalt, ging voorlopig een streep. Althans, in Gelderland en Overijssel. 

Inleveren

De boeren zijn furieus over de provinciale vertaling van de stikstofmaatregelen die landbouwminister Schouten had afgekondigd. Daarin staat dat de boeren alle ongebruikte ruimte binnen een vergunning moeten inleveren als ze willen uitbreiden door bijvoorbeeld de stikstofrechten van een stoppende buurman te kopen (het zogeheten extern salderen). Stel, deze boer heeft een vergunning voor 100 koeien. Hij houdt er op dit moment 60 terwijl zijn huidige stal ruimte biedt aan 70 koeien. Dan mag de kopende boer volgens de uitleg van Schouten 70 koeien overnemen (de stalcapaciteit). 

Provincies

De provincies kijken naar de werkelijke omvang van de veestapel en stellen dat deze boer er maximaal 60 mag hebben. In plaats van 30 raakt hij 40 koeienrechten kwijt. Dit geldt ook voor de verkopende boer, die dus minder stikstofruimte kan overdragen dan in zijn vergunning staat. Protesterende boeren spreken daarom van ‘diefstal’. Daarnaast wordt volgens de regels van Schouten ook nog 30 procent van de ammoniakrechten afgeroomd bij overnames. Dit alles is bedoeld om de neerslag van stikstof in een regio gelijk te laten of naar beneden te brengen.

‘Innovatief’

Gelderland en Overijssel hebben deze maatregel voorlopig overboord gegooid. Landbouw-woordvoerder Karin van der Toorn (CDA Overijssel) vindt dat niet meer dan logisch. ,,Het is raar dat je als provincie andere regels gaat opstellen dan het rijk.’’ Zij juicht het toe dat de partijen weer om tafel gaan. ,,De agrarische sector is heel innovatief en kan zelf ook oplossingen bieden. Daar is helemaal niet naar gekeken.’’ 

Precedent

SP-fractievoorzitter Harry Broekhuijs (Provinciale Staten Overijssel) ziet dat anders. Hij is bang voor precedentwerking. ,,In het hele stikstofverhaal zijn de boeren één belanghebbende, maar er zijn er veel meer. Het lijkt nu alsof gedeputeerde Ten Bolscher alleen met de boeren onderhandelt. Maar als de bouw straks met shovels gaat demonstreren, wat doet hij dan? Dat wil ik van hem horen. Het lijkt erop dat de gedeputeerde met zijn besluit te kort door de bocht is gegaan.’’ Broekhuijs heeft samen met collega's van D66, Partij voor de Dieren, 50Plus en GroenLinks een interpellatiedebat aangevraagd, waarin ze Ten Bolscher hierop gaan bevragen.  

Draai

Gelders Statenlid Jeurink (PvdA) verbaast zich ook over de draai van CDA-gedeputeerde Drenth, die vrijdag nog verkondigde pal achter de provinciale plannen te staan. Ze vraagt zich af wat hij de boeren kan bieden. ,,Ik denk dat de uitkomst na de gesprekken voor de boeren hetzelfde zal zijn. Zij moeten hoe dan ook stikstofruimte inleveren.’’Jeurink wil Drenth zo snel mogelijk ter verantwoording roepen. ,,Helaas hebben we in Gelderland voorlopig geen Statendag.’’     

Bouwend Nederland

De provincies bezweren dat het verlenen van vergunningen voor andere sectoren dan de agrarische gewoon door kan gaan. Voorzitter Hans van Norel van Bouwend Nederland Regio Oost voorziet mede daarom op de korte termijn geen gevolgen. ,,Op de lange termijn wel. We moeten met z'n allen de neerslag van stikstof beperken. Als één partij zich minder druk hoeft te maken, benadeel je andere partijen.’’   

In samenwerking met indebuurt Zwolle