Volledig scherm
© William Hoogteyling

Paniek over PAS maar wat is ‘programma aanpak stikstof’ nu eigenlijk?

Paniek in het kabinet nu de Raad van State een streep heeft gezet door het Nederlandse stikstofbeleid. De hoogste bestuursrechter verbood het zogeheten Programma Aanpak Stikstof (PAS), omdat het de natuur onvoldoende beschermt. Maar wat is het PAS nu precies? Vijf vragen en antwoorden over stikstofbeleid.

Wat is het PAS nu eigenlijk?

PAS staat voor Programma Aanpak Stikstof.  De Nederlandse overheid startte het programma in 2015 om de uitstoot van stikstof terug te dringen. Tegelijkertijd was het dé manier om vergunningen uit te delen aan bedrijven die stikstof veroorzaken in de buurt van natuurgebieden. Nederland stoot al jaren te veel stikstof uit, waardoor brandnetels en grassen de natuur overwoekeren en kwetsbare soorten verdwijnen. 

Waarom is het PAS er gekomen?

In de eerste plaats om de natuur te beschermen. Bedrijven kunnen een verhoging van de hoeveelheid stikstof in natuurgebieden veroorzaken. Sommige beschermde plantensoorten groeien alleen in voedselarme omstandigheden. Stikstof zorgt voor voedselrijke grond, waardoor deze beschermde soorten kunnen verdwijnen en ook de diversiteit van plantensoorten achteruitgaat. Maar om tóch te kunnen bouwen in en rond kwetsbare natuurgebieden, is het PAS opgesteld en deelde de overheid vergunningen uit op basis van ‘toekomstige besparingen’ op stikstof. 

Waarom verbiedt de hoogste bestuursrechter het stikstof-programma?

 Volgens de Raad van State deugt het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen van geen kant, ‘toekomstige besparingen’ blijken helemaal niet zeker te zijn. De kwetsbare natuur in Nederland is onvoldoende beschermd tegen de overheid, oordeelt de raad over het gevoerde stikstofbeleid. De huidige vergunningsprocedure voor onder meer stallen, snelwegen en industrie geeft te weinig zekerheid over de hoeveelheid schadelijke stikstof die in de natuur terechtkomt.

Wat zijn de gevolgen van het verbod?

De bouw van nieuwe huizen, wegen, industrie en boerderijen dreigt stil te komen liggen. Het verbod dwingt de overheid om de natuur in Nederland beter te beschermen. Het kabinet moet nu een nieuw systeem bedenken waarbij veel meer rekening wordt gehouden met de daadwerkelijke uitstoot van stikstof. Dat leidt tot hoofdbrekens. Stikstof komt vrij bij onder meer verkeer, vliegtuigen, veehouderij en cv-ketels. ,,Dit heeft effect op alle initiatiefnemers in alle sectoren en door heel Nederland’’, meldde landbouwminister Carola Schouten deze week aan de Tweede Kamer. Ook minister Cora van Nieuwenhuizen van Verkeer en Waterstaat verbijt zich. Zo loopt in Oost-Nederland de verbreding van de A1 en de N35 gevaar. Ook de aanleg van bedrijventerreinen en de ingebruikname van Lelystad Airport kunnen mogelijk niet doorgaan.

Hoe nu verder?

De komende weken brengt het kabinet eerst in kaart welke projecten op losse schroeven staan door de uitspraak van de Raad van State. Ook moet dan duidelijk worden wat er gaat gebeuren met lopende vergunningaanvragen. Er is in elk geval al een team van specialisten ‘met hoge urgentie’ aan het werk gezet om de problemen op te lossen.

Volledig scherm
Opnieuw dreigt uitstel voor Lelystad Airport. Ditmaal gooit de uitstoot van stikstof roet in het eten. © ROBIN UTRECHT
  1. Zwollenaar leidt grootste versterkingsoperatie uit Nederlandse geschiedenis: ‘Die Groningers motten en zullen veilig wonen’
    PREMIUM

    Zwollenaar leidt grootste verster­kings­ope­ra­tie uit Nederland­se geschiede­nis: ‘Die Groningers motten en zullen veilig wonen’

    Bij zijn waterpoloclub zien ze Peter Spijkerman (57) nauwelijks meer. De grootste versterkingsoperatie in de Nederlandse geschiedenis beheerst het leven van de topambtenaar uit Zwolle. Tienduizenden gebouwen in Groningen moeten beoordeeld en zo nodig aardbevings-bestendig worden gemaakt. ,,Onder Zwolle heb ik soms het idee dat mensen denken: waar heb je het eigenlijk over?”

In samenwerking met indebuurt Zwolle