Volledig scherm
Een bezoeker van coffeeshop steekt een joint op. © ANP

Wie wil de wietproef nog (en wat is het ook alweer)?

Steeds meer gemeenten haken af voor deelname aan de wietproef, een experiment van het Kabinet voor legale wietteelt en -verkoop van softdrugs. Deze week zei ook Zwolle ‘njet’, in navolging  van de grote steden, Kampen, Harderwijk en Apeldoorn. Hoewel de politiek in die laatste stad mort over dat besluit. Die wietproef, hoe zat het daar ook alweer mee? 

Wat is de wietproef? 

De wietproef is een experiment van het huidige kabinet voor een gecontroleerde teelt en verkoop van cannabis. Coffeeshops die nu nog hun wiet en hasj illegaal inkopen kunnen dat dan legaal doen bij een tiental vooraf aangewezen telers. De proef duurt minstens vier jaar. Doel is criminelen, die nu nog honderden miljoenen verdienen aan illegale handel, de wind uit de zeilen te nemen en de volksgezondheid te bevorderen door controle op kwaliteit van de softdrugs. 

Welke gemeenten uit deze regio willen meedoen aan de wietproef? 

Dat is nog niet helemaal duidelijk. Gemeenten als Harderwijk en Kampen zijn vanaf het eerste moment duidelijk geweest: geen wietproef binnen onze stadsgrenzen. Zwolle haakte deze week ook af. Zutphen en Deventer daarentegen willen graag aan het experiment met legale wietteelt meedoen. En Apeldoorn...? Tsja. Daar is de politiek hevig verdeeld. Toen John Berends nog burgemeester was wilde hij graag meedoen, maar na zijn vertrek is het college van B en W als een blad aan een boom omgeslagen. Gevolg is dat de gemeenteraad nu hevig verdeeld is. Opvallend: de lokale VVD -doorgaans een partij die pleit voor harde aanpak van criminaliteit- wil de proef wel. Tot 10 juni kunnen gemeenten zich aanmelden voor deelname. 

Waarom is de wietproef omstreden? 

Omdat het Rijk met deze proef zelf meewerkt aan het kweken en verhandelen van softdrugs. Veel mensen vinden dat de overheid drugsteelt en handel die juist met alle mogelijk middelen zou moeten bestrijden.  Daarnaast zijn coffeeshops zelf niet enthousiast omdat ze beperkt worden in het aanbod; nu kunnen ze tientallen soorten aanbieden, straks veel minder. Ook hebben ze vrezen ze bij deelname hun huidige leveranciers kwijt te zijn als de proef voorbij is. 

Onder welke voorwaarden kan een gemeente meedoen aan de wietproef?

Uit het voorstel ‘experiment gesloten coffeeshopketen’ dat de ministers Bruins voor Medische Zorg (VVD) en Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA) vorige maand naar de Kamer stuurden blijkt dat er nogal wat voorwaarden spelregels gelden voor deelnemende gemeenten. Zo mogen coffeeshops in die gemeenten enkel legaal geteelde wiet verkopen en moeten ze na de proef weer terugvallen op illegale inkoop. Daarnaast kunnen gemeenten alleen deelnemen als álle shops in die plaats meedoen. Dat is voor bijvoorbeeld Amsterdam, Utrecht en Rotterdam, gemeenten met tientallen shops een struikelblok. Ander pijnpunt is dat de telers voor de legale hennep worden aangewezen door het Rijk. 

Waarom is de wietproef ook alweer nodig? 

Om meerdere redenen, vindt het Kabinet. Het huidige gedoogbeleid waarbij verkoop van hasj en wiet door coffeeshops wordt gedoogd maar de inkoop van dat spul door shops wél illegaal is, staat al tientallen jaren ter discussie. Burgemeesters klagen over overlast, ondermijnende criminaliteit en de volksgezondheid; dat laatste omdat er nu geen zicht is op de kwaliteit en sterkte van de hasj en wiet.  Het experiment kan dat mogelijk tegengaan. 

In samenwerking met indebuurt Zwolle