Volledig scherm
Schaapherder Killie Annen stuurt haar schapen voor het eerst het Zwolse groen in. foto Frans Paalman

Witgewolde kudde gaat aan de slag

ZWOLLE - 'Op de grote, stille heide, dwaalt de herder eenzaam rond.' Leuk liedje, maar niet van toepassing op Killie Annen, de stadsherderin van het heide-arme Zwolle. De tweede strofe klopt wel: 'Wijl de witgewolde kudde, trouw bewaakt wordt door de hond.' Want dat is wat de Zwollenaar gaat zien.

De Klooienberglaan, donderdagmorgen. Tientallen schapen lopen vanaf een omrasterd veld naast de wijkboerderij de dijk op. Hoeveel zijn het er eigenlijk precies? "145", antwoordt schaapskudde-eigenaar Tjitse Terpstra. "Weet je hoe je dat telt? De poten tellen en dan delen door vier." Herdershumor. Waarschijnlijk bedacht op een grote stille heide, waar een herder urenlang geen ander levend wezen tegenkomt dan zijn schapen en de hond.

Dat zal Killie Annen niet lukken. De 33-jarige inwoonster van het Drentse Darp gaat de schaapskudde hoeden die de groene randen van Holtenbroek en de Aa-landen gaat begrazen. Stadsherderin, mogen we haar dus noemen, maar ook 'ecologisch landschapsbeheerder'. Wat haar voorkeur heeft? "Noem me maar schaapsherder." Geen doorsnee beroep. Een kind van 10 wil politieagent of dierenarts worden, brandweerman wellicht, maar niet gauw herder. "Ja, hoe word je dat. Je moet een passie voor dieren hebben. Dat had ik altijd al. Maar je hebt geen herdersschool of zo. Ik heb de Hogere Landbouw School gedaan."

Ing. Annen is meer dan een schapenhoedster; ze heeft ook een educatieve functie. "Ik heb er geen moeite mee om de hele dag alleen te zijn, maar ik heb er ook lol in om mensen bewust te maken van de natuur. Ik ga uitleggen wat ik aan het doen ben en waarom." Haar ervaring is dat een schaapskudde veel vragen oproept. Welk ras is het, hoeveel wol leveren ze, hoe is het mogelijk dat één zo'n hondje (die van haar heet Finn) een gros schapen bij elkaar houdt?

Die vragen worden ook gesteld tijdens de eerste wandeling van de Zwolse schaapskudde, op de dijk tussen Holtenbroek en het Zwartewater. Terpstra, die vier schaapskuddes beheert, legt de bezoekers van de bijeenkomst uit dat het om schoonebeker heideschapen gaat. Te herkennen aan hun dunne poten, gevlekte koppen en ronde neus. "En de lange staarten. Vroeger hadden alle schapen dat, maar dat is er door de boeren uitgefokt."

De Zwolse schapen zijn vooral grazers. Voor de barbecue heb je er weinig aan, voor de kledingproductie evenmin. Terpstra: "Van zo'n schaap", en hij wijst naar een groot exemplaar, "kun je tweeënhalve kilo wol halen. Weet je wat je daarvoor vangt? Twintig cent."

In samenwerking met indebuurt Zwolle