Volledig scherm

'Zelfingenomen senioren' regeren cabaretfestivals

ZWOLLE - De twaalfde editie van het Deltion Cabaret Festival staat voor de deur. Het enige cabaretfestival in het land waarbij het publiek de winnaar kiest. Het Zwolse duo Ewout en Etienne werd hier enkele jaren geleden tweede en belandde onlangs in de halve finales van zowel het Amsterdams Kleinkunst Festival als het vermaarde Cameretten.

De helft van het tweetal, Ewout Jansen (24) zette vorige week kritische kanttekeningen bij de professionele jury's van cabaretfestivals.

In een redactioneel artikel in de Volkskrant betoogde hij onder de kop 'Wij worden geen Freekjes' dat de 'babyboomers' cabaretland beheersen met hun moralistische kijk. "Deze generatie mag dan met veel te veel zijn, de toegang tot de cabaretmarkt reguleren en de theaterrecensies schrijven; maar onze generatie cabaretiers accepteert niet dat we in kleine Freekjes moeten veranderen. Dat kunnen we het publiek niet aandoen." Jansen beseft dat hij als verliezer bij de betrokken festivals niet echt solide staat. " Iemand kan onsportief of gefrustreerd zijn maar daarom wel gelijk hebben."

Volgens de juryvoorzitter van Cameretten, Robbert Jan Grünfeld, was er dit jaar sprake van een "matige editie waarin te veel op de gemakkelijke lach werd gespeeld." Jansen ergert zich aan deze elitaire houding. "Er werd inderdaad veel gelachen en geklapt, zeker ook bij ons optreden. Een wezenlijk kenmerk van cabaret is de grap. Het preekje van opa Grünfeld zette mijn haren overeind; hij viel hiermee ook expliciet het publiek aan. Alsof de toeschouwer gek is."

Als pas afgestudeerd jurist en cabaretier wil Jansen een signaal afgeven. Dit leverde hem op de cabaretwebsite Zwarte Kat zeker veertien pagina's reacties op. Van bekende en minder bekende collega-cabaretiers, recensenten en anonieme personen. "Het is een leuk debat geworden", glimlacht de Zwollenaar, die met zijn publicatiedrang in de voetsporen lijkt te treden van zijn vader, arabist Hans Jansen.

"Ik had liever gehad dat iemand anders dit had gedaan en heb dan ook enkele dagen gewacht. Want het moet gezegd: er is duidelijk sprake van een generatiekloof waarbij oude verzuurde mannen, de zogenaamde Freek- adepten, jonge mensen beoordelen volgens hun eigen maatstaven. De oudjes willen dat wij maatschappijkritisch zijn en net als Freek op de barricade springen. Dat je dit op verschillende manieren kunt doen, lijkt niet tot hen door te dringen. Een absurdist, komiek of slapstick-act kan ook commentaar op de samenleving bevatten. Als Ewout en Etienne schuwen we actuele thema's zoals moslimfundamentalisme niet, maar ons eerste doel is de mensen laten lachen. Wat is daar mis mee?"

Van de meester zelf kreeg Jansen een kort mailtje. "Freek nodigde ons uit voor zijn voorstelling. We moesten eerst maar eens komen kijken vond hij. En terecht. Ik heb nooit bij Freek in de zaal gezeten. Mijn respect voor Freek is groot maar ik vind hem te moraliserend. Bovendien scoort hij naar mijn smaak te gemakkelijk met zijn statements over Geert Wilders. Dat is geen intelligente humor; dat is preken voor eigen parochie. Bob Dylan is ook steengoed maar nostalgie is niet alles."

Jansen stelt dat de meeste oudere cabaretiers denigrerend doen over imitaties en typetjes omdat zij dit zelf domweg niet beheersen. "Wat Jochem Myjer doet en de mannen van Koefnoen is niet oppervlakkig."

Op Zwarte Kat wordt dezelfde Myjer hard aangevallen door oudgediende George van Houts van het duo Van Houts en De Ket. Deze spreekt over 'de theaterpaljas die geen creatie schept maar een product'. Jansen is verontwaardigd. "Waanzin. Er bestaan verschillende vormen van humor en genres naast elkaar. Scheer niet alles over een kam." Aan de jonge collega's bij het Deltion Cabaret Festival wil hij desgevraagd een advies geven. "Kies in elk geval het cabaretfestival dat bij je past en doe niet, zoals wij, te snel aan meerdere festivals mee."

Het Zwolse cabaretevenement leverde het duo destijds niets op maar na Cameretten komen er meer boekingen binnen. "We spelen vooral voor scholieren en studenten. Maar ja, dat is logisch. Volgens Grünfeld maken we dan ook studentikoze flauwekul."

- Deltion Cabaret Festival: Regardz Nieuwe Buitensocieteit Zwolle, zaterdag 15 december vanaf 20.00, gratis toegang. Opening: Merijn Scholten. Deelnemers: Jo de Rijck, Frank van Alpen, Selie Anne van der Veer, Peter Bouwman, Nynke, Mier, Brukx & Kempen, Robert van Ruiten, Regilio Lingen en Cabaretgroep De Noot. Slotact: Jeffrey Spalburg.

De Stentor gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Zwolle